Terapia schematu

Terapia schematu to integracyjne podejście łączące elementy CBT, teorii przywiązania, terapii skoncentrowanej na emocjach i psychodynamicznych. Koncentruje się na tzw. schematach wczesnodziecięcych — głęboko zakorzenionych wzorcach myślenia i odczuwania , które powstają w dzieciństwie oraz wczesnych relacjach z ważnymi osobami.

Jednym z głównych założeń jest to, że każdy człowiek posiada podstawowe potrzeby emocjonalne, takie jak bezpieczeństwo, stabilność, akceptacja, autonomiczny rozwój, ekspresja emocji i spontaniczność. Gdy potrzeby te nie są wystarczająco zaspokojone, mogą powstać schematy, które w dorosłości prowadzą do powtarzających się trudności w relacjach, silnych reakcji emocjonalnych czy poczucia utknięcia.

Terapia schematu pracuje nie tylko z przekonaniami, ale także z trybami — chwilowymi stanami emocjonalnymi i strategiami radzenia sobie, które aktywują się w różnych sytuacjach. Wśród nich wyróżnia się m.in. tryby dziecięce, tryby radzenia sobie, tryby krytyczne oraz tryb Zdrowego Dorosłego, który z czasem staje się coraz bardziej obecny i stabilny.

W pracy terapeutycznej wykorzystywane są techniki poznawcze, emocjonalne i doświadczeniowe: praca z wyobrażeniami, dialogi między trybami, praca z krzesłami, techniki ograniczonego rodzicielstwa czy interwencje pomagające regulować intensywne emocje. Relacja terapeutyczna odgrywa istotną rolę — stanowi bezpieczne miejsce, w którym pacjent może doświadczać nowych sposobów bycia i stopniowo integrować je w codziennym życiu.

Terapia schematu jest podejściem pogłębionym, często długoterminowym, ukierunkowanym na całościową zmianę sposobu przeżywania siebie i budowanie bardziej stabilnych, dojrzałych sposobów radzenia sobie.